راهنمای درمان سرگیجه با تمرین های فیزیوتراپی

سرگیجه یک احساس چرخش در زمانی است که شما در حال حرکت نیستید. همچنین ممکن است احساس کنید که اطرافتان در حال حرکت است. اگرچه سرگیجه می تواند واقعا آزاردهنده باشد و شما را از انجام فعالیت های روزمره باز دارد، اما تمرینات فیزیوتراپی وجود دارد که می تواند آن را تسکین دهد. در صورت نیاز به ورزش بیشتر می توانید با کمک فیزیوتراپیست از قیمت دستگاه فیزیوتراپی خانگی مطلع شده و برای ورزش بیشتر اقدام به خرید آن نمایید. قبل از بررسی درمان سرگیجه با تمرینات فیزیوتراپی، ذکر این نکته ضروری است که دو نوع سرگیجه وجود دارد:

سرگیجه محیطی: ناشی از مشکل در گوش داخلی یا عصب دهلیزی است. حدود 93 درصد از کل موارد سرگیجه مربوط به این مورد است.

سرگیجه مرکزی: این نوع سرگیجه به دلیل مشکل در مغز ایجاد می شود.

درمان سرگیجه با تمرینات فیزیوتراپی برای رفع سرگیجه محیطی ناشی از "سرگیجه موضعی حمله ای خوش خیم" (BPPV) طراحی شده است.

BPPV زمانی اتفاق می افتد که کریستال های کربنات کلسیم کوچک از یک قسمت گوش وارد کانال نیم دایره ای گوش داخلی می شوند. درمان سرگیجه با تمرینات فیزیوتراپی با توزیع مجدد این کریستال ها عمل می کند.

درمان سرگیجه با تمرین های فیزیوتراپی

تمرین برند داروف
مانور Brandt-Daroff از گرانش برای کمک به جابجایی کریستال ها از کانال نیم دایره ای استفاده می کند.

برای انجام این تمرین مراحل زیر را دنبال کنید:

در وسط تخت بنشینید و پاهای خود را روی زمین قرار دهید. سر خود را 45 درجه به راست بچرخانید.
بدون حرکت دادن سر به پهلوی چپ دراز بکشید. صبر کنید تا سرگیجه از بین برود، سپس 30 ثانیه صبر کنید.
به حالت اولیه برگردید و 30 ثانیه نگه دارید.
این بار سر خود را 45 درجه به چپ بچرخانید. دو مرحله قبلی را در سمت راست تکرار کنید.
به حالت اولیه برگردید و 30 ثانیه نگه دارید.

این تمرین فیزیوتراپی سرگیجه را پنج بار در هر طرف تکرار کنید. قبل از بلند شدن از رختخواب صبر کنید تا سرگیجه برطرف شود. این تمرین را صبح و عصر به مدت دو هفته انجام دهید.

به یاد داشته باشید، اگر سرگیجه مرکزی دارید یا سرگیجه شما ناشی از BPPV نیست، این درمان های سرگیجه با تمرینات فیزیوتراپی برای شما کارساز نخواهد بود.

مانور سمونت

مانور سمونت یا مانور آزادی بخشی دیگر از درمان سرگیجه با تمرینات فیزیوتراپی است. زمان آن کمتر از تمرین قبلی است اما بهتر است زیر نظر فیزیوتراپیست انجام شود.

 اگر به ورزش بیشتری نیاز دارید، می توانید پس از مشورت با فیزیوتراپ، دستگاه فیزیوتراپی خانگی خریداری کنید. البته در بیشتر موارد نیازی به خرید دستگاه نیست و می توانید از دستگاه فیزیوتراپ و کمک او استفاده کنید.

اگر BPPV در گوش چپ دارید، فیزیوتراپیست احتمالاً به شما می آموزد که مراحل زیر را انجام دهید:

روی لبه تخت بنشینید و سر خود را 45 درجه به سمت راست بچرخانید.
سریع سر خود را به سمت چپ بچرخانید و این حرکت را تا زمانی که سرتان روی تخت قرار گیرد ادامه دهید. ۱ دقیقه در همان حالت بمانید.
با یک حرکت سریع، بدن خود را بلند کنید و به سمت راست حرکت کنید. توجه داشته باشید که نباید زاویه سر خود را تغییر دهید (بنابراین وقتی به سمت دیگر رسیدید صورت شما به سمت زمین باشد).
به مدت 1 دقیقه نگه دارید و سپس به آرامی به حالت اولیه بازگردید.
اگر BPPV در گوش راست دارید، ابتدا باید سر خود را به سمت چپ بچرخانید و مراحل بالا را به ترتیب معکوس تکرار کنید.

10 دقیقه بعد از تمرین بنشینید. این مانور را یک بار در روز انجام دهید تا از شر سرگیجه خلاص شوید.

مانور Epley
مانور Epley نوع دیگری از درمان سرگیجه با تمرینات فیزیوتراپی است.

مانور اولیه Epley به کمک یک فیزیوتراپیست یا ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی نیاز دارد. اما نسخه اصلاح شده زیر را می توانید خودتان در خانه انجام دهید. این نسخه به عنوان مانور خانگی Epley نیز شناخته می شود.

اگر BPPV در گوش چپ دارید، این مراحل را دقیقاً مانند زیر دنبال کنید. اما اگر مشکل از گوش راست است، مراحل را برعکس انجام دهید:

روی تخت بنشینید پاهای خود را صاف دراز کنید و یک بالش پشت خود قرار دهید.
سر خود را 45 درجه به چپ بچرخانید.
به سرعت دراز بکشید و شانه های خود را روی بالش قرار دهید. پس از رفع سرگیجه، 30 ثانیه صبر کنید.
بدون بلند کردن، سر خود را 90 درجه به راست بچرخانید و به مدت 30 ثانیه در همان حالت نگه دارید.
در همین حال بدن خود را برگردانید و به پهلوی راست دراز بکشید. پس از رفع سرگیجه، 30 ثانیه صبر کنید.
سپس روی لبه سمت راست تخت بنشینید و پاهای خود را روی هم قرار دهید.

پس از انجام این نوع درمان سرگیجه با تمرینات فیزیوتراپی، به مدت 15 دقیقه صاف بنشینید. این تمرین را یک بار در روز انجام دهید و تا 24 ساعت ادامه دهید تا علائم سرگیجه نداشته باشید.

مانور فاستر

مانور فاستر که گاهی اوقات "نیم سالتو" نامیده می شود، یکی از ساده ترین تمرینات برای سرگیجه است. برای انجام این کار حتی لازم نیست در رختخواب باشید یا از شخص دیگری کمک بگیرید.

اگر BPPV در گوش چپ دارید، دستورالعمل های زیر را دنبال کنید. اما اگر گوش راست شما مشکل دارد، این مراحل را در سمت راست انجام دهید:

روی زانوهای خود قرار بگیرید و دستان خود را روی زمین قرار دهید.
در حالی که منتظر رفع سرگیجه هستید، سر خود را به سمت بالا و عقب خم کنید.
پیشانی خود را روی زمین قرار دهید و چانه خود را به سمت زانوهای خود بکشید.
سر خود را 45 درجه بچرخانید تا رو به آرنج چپ باشد و 30 ثانیه ثابت بمانید.
سر خود را در همان زاویه نگه دارید و آن را بالا بیاورید تا با پشت و شانه هایتان همسطح شود. 30 ثانیه ثابت بمانید.
سر خود را به حالت کاملا عمودی بلند کنید.
ممکن است لازم باشد این تمرین سرگیجه را چهار یا پنج بار قبل از برطرف شدن سرگیجه تکرار کنید. بین تمرینات 15 دقیقه استراحت کنید.